Pokaż treść!Wędrowny sztukmistrz. Powstał ok. 1856. Ogłosił, nadawszy tytuł, Z. Przesmycki.

„Myśl Polska” 1915, R. 1, t. 1, z. 1, s. 99–104.

Utwór napisany po amerykańskiej peregrynacji autora, ofiarowany Teofilowi Lenartowiczowi. Tytuł został nadany przez Zenona Przesmyckiego. Sztukmistrz to, w rozumieniu Norwida, twórca wszechstronny, uprawiający wiele form artystycznych. Jego powołaniem jest wędrówka jednoznaczna z odkrywaniem platońskich transcendentaliów – prawdy, piękna i dobra – w świecie stworzonym.


Pokaż treść!A Dorio ad Phrygium”. Powstał ok. 1872. Ogłosił Z. Przesmycki.

„Myśl Polska” 1915, R. 1, t. 1, z. 2, s. 265–278.

Poemat został napisany po ukończeniu przez Norwida „tragedii fantastycznej” pt. Tyrtej. Tytuł poematu – „od tego, co doryjskie ku temu, co frygyjskie” – wyraża zasadniczą estetyczną opozycję pomiędzy pierwiastkiem apollińskim i dionizyjskim, która decyduje o rozwoju sztuki. Norwid dokonuje nobilitacji żywiołu frygijskiego – romantycznego i prometejskiego, przeciwstawionego kanonom klasycznym. Frygia symbolizuje wartości bliskie romantykom: wolność, demokrację, poszanowanie jednostki. Bogate zaplecze ideowe, filozoficzne i estetyczne poematu decyduje o jego uniwersalności i pozwala zestawiać dzieło Norwida m.in. z utworami Zbigniewa Herberta, takimi jak Do Apollina czy Apollo i Marsjasz.


Pokaż treść!Emil na Gozdawiu. Poema. Powstał, według B. Kocówny, w 1872, według Z. Przesmyckiego, ok. 1880. Ogłosił Z. Przesmycki.

„Myśl Polska” 1915, R. 1, t. 1, z. 3, s. 432–437.

Refleksja nad nowoczesnym modelem wychowania, inspirowana utworem Jana Jakuba Rousseau pt. Emil. Norwid krytykuje wychowanie ściśle laickie, obojętne wobec wartości religijnych. Jednocześnie odnosi się negatywnie do mody na francuszczyznę, która zawędrowała do polskich dworów. Bezpośrednim impulsem do napisania poematu była instrukcja dla szkół paryskich, wydana w 1871 roku przez socjalistę Edwarda Vaillant, delegowanego Komuny do Komisji Oświaty.


Pokaż treść!Słuchacz. Datowany 1876.

„Nowa Gazeta” 1915, nr 232, s. 3.

Adresatką wiersza jest młoda pianistka Olimpia Wagner. Utwór zawiera zwięzłe przeciwstawienie potęgi sztuki i mierności odbiorców traktujących muzykę jako źródło rozrywki. Podobny kontrast przedstawił poeta jako autor akwaforty Le musicien inutile, w której uwiecznił biesiadną gromadę nieczułą na subtelne dźwięki skrzypka.


Pokaż treść! Belizarius, gdy rzymskie osadził okopy… Datowany: Paryż, 5.02.1859. Z autografu w posiadaniu Z. Jundziłła.

„Nowa Gazeta” 1915, nr 3 152, s. 2.

Protest przeciwko wykorzystywaniu haseł religijnych do celów politycznych.


 

Początek strony