Pokaż treść! „Maski” 1918, z. 28, s. 547.

„Pacholę” [tytuł sugerowany]. Rysunek z albumu księżnej Marceliny Czartoryskiej, 1850. Kopia w posiadaniu Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie.

Album księżnej Marceliny Czartoryskiej, przechowywany w majątku Czartoryskich w Woli Justowskiej pod Krakowem, zaginął, ocalało tylko kilka kart sfotografowanych około 1908 roku. Opis wszystkich kart został sporządzony przez Antoniego Euzebiusza Balickiego, który pożyczył album od księcia Marcelego Czartoryskiego i zreprodukował parę rysunków w tekście poświęconym Norwidowi (zob. dział niniejszej wystawy „Walka o sławę”, poz. 1: A.E. Balicki: Cyprian Kamil Norwid. Sprawozdanie Dyrekcji C.K. Gimnazjum III w Krakowie za rok szkolny 1908. Kraków 1908, s. 1 i 41; por. także uwagi J.W. Gomulickiego w: C. Norwid: Pisma wszystkie…, t. 11, s. 674). Następnie kopie rysunków z albumu zostały przekazane J.W. Gomulickiemu, który opublikował niektóre z nich w C. Norwid: Białe kwiaty. Warszawa 1974. Zachowane kopie kart albumu ks. Czartoryskiej stanowią obecnie własność Muzeum Literatury w Warszawie i są przechowywane w Dziale Rękopisów. Zob. także wzmianki St. Wyspiańskiego o poszukiwaniu albumu w Woli Justowskiej: dział wystawy „W oczach artystów młodopolskich”, poz. „Stanisław Wyspiański”, raptularz z 1904 r.

Zgodnie z opisem A.E. Balickiego, na rysunku „wsparte o kamień siedzi zamyślone małe pacholę. Ubrane w sukienkę długą. Nad nim puste pole, w oddali krzyż. Na horyzoncie ledwo zaznaczone obłoki. (Może to ilustracja jakowegoś poematu, może tylko fantazja)”.

 

Pokaż treść!„Maski” 1918, z. 29, s. 563; 571.


Mędrzec i żołnierze” [tytuł sugerowany]. Rysunek piórkiem. Sygnatura: „CN: 1850”. Z albumu księżnej Marceliny Czartoryskiej. Kopia w posiadaniu Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie.

Zgodnie z opisem A.E. Balickiego, na rysunku „ledwo szkicowanym piórkiem człowiek siedzi rozprawiając. Obok niego dwaj rycerze w starożytnej zbroi. Jeden trzyma tarczę, drugi oszczep, w hełmie żelaznym na głowie”.


Głowa młodzieńca z winogronami” [tytuł sugerowany]. Rysunek piórkiem. Z albumu księżnej Marceliny Czartoryskiej, 1850. Kopia w posiadaniu Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie.

Zgodnie z opisem A.E. Balickiego, na rysunku „śliczna głowa młodzieńca. Włosy spadają, falując w kędziory. Oko duże, jasne i piękne. Czoło wyniosłe. Nos wydatny z lekką górką pośrodku. Obok niego wisi grono winogron”.

 

Pokaż treść! „Maski” 1918, z. 30, strona tytułowa; s. 582; 589; 590.

Miasto”. Rysunek piórkowy tuszem. Sygnatura: „rysował C. Norwid 1861”. Własność Muzeum Narodowego w Krakowie.

Kobieta przedstawiona przez Norwida to najpewniej Józefa Kuczyńska, córka Joanny Kuczyńskiej. Korona, która zdobi głowę kobiety, nawiązuje do symboliki antycznej. Podobne trofeum otrzymywali żołnierze rzymscy, którzy jako pierwsi wdarli się na mury miasta. Zdaniem J.W. Gomulickiego, jest to alegoryczny wizerunek Warszawy, odmalowany słowem w wierszu Dedykacja [II] (w: Rymy dorywcze) z 1866 roku. Rysunek odnosi się do bohaterskich czynów warszawianek, które własnymi ciałami barykadowały drzwi kościołów w okresie poprzedzającym powstanie styczniowe.

Chłopiec z pieskiem” [tytuł sugerowany]. Z albumu księżnej Marceliny Czartoryskiej, 1850. Kopia w posiadaniu Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie.

Katylina” [tytuł sugerowany]. Rysunek piórkiem. Z albumu księżnej Marceliny Czartoryskiej, 1850.

Zgodnie z opisem A.E. Balickiego, na rysunku „czterech Rzymian na tle budowli rzymskich. Podpisano: «Catilina»”.

Rysunek niezidentyfikowany. Sygnatura: „Norwid 1846”.

 

Pokaż treść!„Maski” 1918, z. 31, s. 603; 604; 605.

„Judasz” (?) [tytuł sugerowany]. Rysunek piórkiem. Z albumu księżnej Marceliny Czartoryskiej, 1850 (?).

Rysunek niezidentyfikowany. Z albumu księżnej Marceliny Czartoryskiej, 1850 (?).

W licznych opracowaniach wymieniony rysunek figuruje pod mylną nazwą „Trzy pokolenia”, ten bowiem tytuł został zarezerwowany dla innej pracy Norwida, która należy do Biblioteki Narodowej i znajduje się w kolekcji CBN Polona pod sygnaturą R. 604. Być może do tego właśnie rysunku odnosi się opis A.E. Balickiego dotyczący jednej z zaginionych kart albumu ks. Czartoryskiej: „trzy główki niewieście, z których pierwsza z włosami rozpuszczonymi, z wieńcem kwiatów na głowie, i najpiękniejsza, i najmłodsza”?

Chrystus” (?) [tytuł sugerowany]. Rysunek piórkiem. Z albumu księżnej Marceliny Czartoryskiej, 1850 (?).

 

  Pokaż treść!„Maski” 1918, z. 32, s. 623; 629.

Faust i Mefisto” [tytuł sugerowany]. Rysunek piórkiem. Z albumu księżnej Marceliny Czartoryskiej, 1850. Kopia w posiadaniu Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie.

Zgodnie z opisem A.E. Balickiego, „ilustracja do «Fausta». Faust młody, melancholijny, z wyrazem bolesnego zamyślenia, ubrany z hiszpańska. Przypomina mocno rysunek «Rembrandt». Przy nim postać Mefista, podług typu niemieckiego: z bródką w ryzie, ostrymi, do góry wysoko strzelającymi wąsami. Kapelusz obszerny z piórem kogucim”.

Rybak neapolitański”. Rysunek piórkiem. Z albumu księżnej Marceliny Czartoryskiej, 1850. Kopia w posiadaniu Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie.

 

Pokaż treść!„Maski” 1918, z. 33, s. 643; 644.

Płochość”. Rysunek piórkowy tuszem. Sygnatura: „C. Norwid 1862”. Własność Muzeum Narodowego w Krakowie.

Rysunek zreprodukowano w dwóch częściach, natomiast w oryginale stanowi całość [por. A. Melbechowska-Luty: Sztukmistrz. Twórczość artystyczna i myśl o sztuce Cypriana Norwida. Warszawa 2001, s. 477]. Dwie postaci kobiece stoją naprzeciw siebie. Próbują pochwycić motyla.

 

Pokaż treść!„Maski” 1918, z. 35, strona tytułowa; s. 692.

Pompei” [tytuł sugerowany]. Rysunek piórkiem. Z albumu księżnej Marceliny Czartoryskiej, 1850. Kopia w posiadaniu Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie.

Na ruinach Pompei” („Starzec wsparty na ruinach Pompei”). Rysunek piórkiem (tusz). Sygnatura „Norwid 1855”. Własność Muzeum Narodowego w Krakowie.

 

Początek strony