NorwidPoeta, prozaik, dramaturg, filozof, malarz, rytownik, rzeźbiarz. Urodził się na Mazowszu w majątku Laskowo-Głuchy. Rówieśnik Karola Marksa i Fiodora Dostojewskiego. Wcześnie osierocony przez rodziców, wychowywał się u babki Hilarii z Sobieskich.

Debiutował w roku 1840 wierszem Mój ostatni sonet, opublikowanym na łamach „Piśmiennictwa Krajowego”. Jako młodzieniec cieszył się przychylnym zainteresowaniem krytyki i uchodził za obiecujący talent. Bywał na literackich salonach Warszawy, u boku Romana Zmorskiego, Edmunda Chojeckiego, Seweryna Filleborna i Antoniego Czajkowskiego. W 1842 roku wyjechał za granicę, przez Niemcy, z zamiarem pogłębienia studiów w dziedzinie rzeźby. Na teren zaborów nigdy nie powrócił. Romantyczny archetyp tułaczki, wygnania i wyobcowania zrósł się na trwałe z losami poety.

Nagły kryzys twórczy, który zbiegł się z pobytem w Norymberdze, poskutkował całkowitą zmianą charakteru poezji Norwida. Od tej pory artysta coraz częściej spotykał się z niechęcią odbiorców i opieszałością wydawców, aż w końcu popadł w zupełne ideowe i estetyczne osamotnienie.

Za życia Norwida ukazały się tylko dwa książkowe wydania jego utworów. Pierwsze, opublikowane w Petersburgu w 1859 roku, zawierało zaledwie 5 wierszy umieszczonych obok licznych dzieł Konstantego Gaszyńskiego i Antoniego Czajkowskiego. Osobnego tomu poezji Norwid doczekał się dopiero w roku 1863, kiedy w Lipsku, u Brockhausa, wydrukowano zbiór jego wierszy z lat 1858–1862. Jednak zarówno edycja petersburska, jak i lipska zostały odrzucone przez cenzurę w Królestwie Polskim. Wczesne utwory poety pozostały natomiast w prasie, nie doczekawszy się wznowień. Przeważający dorobek spoczywał w rękopisach jeszcze długo po śmierci artysty. Część utworów spalono w przytułku św. Kazimierza w Paryżu, gdzie Norwid dokonał żywota. Pozostałe zachowały się w domach jego przyjaciół i korespondentów albo, niewydane, zaległy w archiwach redakcji czasopism. Wiele fragmentów poetyckich i dramatycznych zaginęło w czasie nieustannej wędrówki autora.

Pierwsze próby wskrzeszenia pamięci Norwida podjął w latach osiemdziesiątych XIX wieku właściwy odkrywca jego wielkości – Wiktor Gomulicki. Pełna rehabilitacja „wielkiego poety, ani za życia, ani dotąd nie poznanego [W. G.]” przypadła jednakże na początek następnego stulecia. „Młodopolski renesans” twórczości Norwida, zainicjowany w 1901 wraz z wydaniem pierwszego zeszytu „Chimery” Zenona Przesmyckiego, zaowocował podniesieniem poety do rangi czwartego wieszcza narodowego.

Norwid „hieratyczny″. Portret olejny na płótnie. Pantaleon Szyndler, 1882.
Cypriana Norwida pisma zebrane. Zgromadził, opracował, skomentował i wydał Zenon Przesmycki.
Warszawa - Kraków 1911, t. A, cz. 1.

 

Początek strony